Forumla.Net Forum - Biz Bir Aileyiz

Go Back   Forumla.Net Forum - Biz Bir Aileyiz > Günlük Yaşam > İnsana Dair > Sebze ve Meyveler / Bitkiler ve Çiçekler

Sebze ve Meyveler / Bitkiler ve Çiçekler Sebzelerin,meyvelerin, bitkilerin ve çiçeklerin faydaları, özellikleri..



Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 12 Mart 2010, 18:10   #1
üye
Heaven - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik tarihi: 16 Ocak 2010
Nerden: İstanbuL
Mesajlar: 9.001
Tesekkür: 592
13.182
Tecrübe Puanı: 1332
Heaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond reputeHeaven has a reputation beyond repute
Standart Sebze Fidesi Yetiştiriciliği


SEBZE FİDESİ YETİŞTİRİCİLİĞİ



Sebze üretimine başlarken iyi bir tohum ve bundan elde edilecek iyi kaliteli bir fide gerekmektedir. Kaliteli fide ile üretime başlamak hem verimi artıracak hem de kaliteli ürün elde etmemizi sağlayacaktır.

Bu dersimizde ise fide ile üretimi yapılan tüm sebze türlerinin fidelerinin nasıl yetiştirildiğini nerelerde üretim yapıldığını ve fidelerin tarlaya nasıl dikileceğini öğreneceğiz.

Bu önemli konuyu gelin birlikte inceleyelim.

HANGİ SEBZELERİN FİDESİ YETİŞTİRİLMEZ?

Sebze türleri yetiştirme şekillerine göre birbirlerinden farklılıklar gösterirler. Soğuk ve sıcağa karşı hassas olmayan sebzelerin tohumları direk olarak tarlaya ekilir. Bu sebze türleri havuç maydanoz ıspanak ve bezelyedir. Diğer bir grup sebzeler ancak iklim koşulları elverişli olduğu anda direk tohum ekimi ile yetiştirilirler. Busebzeler soğan fasulye bakla hıyar kavun karpuz turp gibi sebzelerdir. Bu sebzelerin fidelerinin yetiştirilerek tarlaya dikilmesi çoğu kez masrafı kurtarmaz. Bu sebzelerde tarlaya direk tohum ekimi önem kazanır.

FİDE İLE ÜRETİLEN SEBZELER ŞUNLARDIR:

Vegetasyon devresi uzun sebzelerin fidelerinin yastıklarda yetiştirilmesi ile bitkilerin vegetasyon devreleri uzatılmış vepazara bu sebzelerin para getirdiği erken devrede ürün çıkarılmış olur. Domates biber patlıcan pırasa lahana karnabahar kereviz fide ile üretimi yapılan sebzeler grubundadır. Ancak vegetasyon devresi uzun olan bu sebzelerin tohumları sanayi için yetiştirildiğinde tarlaya direk olarak ekilebilirler. Domates kırmızı biber yetiştiriciliğinde olduğu gibi.

YASTIK NEDİR?

Sebze fidelerinin yetiştirildikleri özel yerlere yastık adı verilmektedir. Tarlada fide ile yetiştirilen ürünlerde başarılı bir tarım ancak sağlıklı iyi bir kök sistemine sahip pişkin fide ile mümkündür. Bu nedenle fide yetiştirme tekniğinin çok iyi bilinmesi gereklidir.

YASTIK ÇEŞİTLERİ DE VARDIR

Yastıklar ısıtma şekillerine göre; sıcak ılık ve soğuk yastıklar olarak sınıflandırılırlar. Sebze fideleri bu yastıklarda yetiştirilir. Bu fide yetiştirme yerlerine plastik seralarda eklenebilir. Sıcak yastıklarda domates biber patlıcan fideleri yetiştirilir. Ilık yastıklar bu sebzelerin şaşırtılma işleminde kullanılır. Soğuk yastıklarda ise; Iahana karnabahar pırasa salata marul ve kereviz fideleri yetiştirilir.

YASTIKLARI HANGİ YÖNDE KIIRALIM

Yastıklar kuzey kısımları kapalı bölgenin hakim soğuk rüzgarlarına karşı korunmuş güney veya güneybatıya hafif meyilli kurulmalıdır. Basit bir yastığın uzunluğu 3-5-10 m genişliği ise 1.20 m dir. Kuzey duvarı güney duvarından 15-20 cm daha yüksektir. Böylece üstlerine örtülen camların ufukla yaptıkları açı 20-25° olup güneş ışınlarından en fazla yararlanılmış olur.

SICAK YASTIK HAZIRLAYALIM

Yazlık sebze fidelerinin yetiştirildiği sıcak yastıklar taze at gübresi dediğimiz organik materyalle kaloriferle elektrikle veya doğal güneş enerjisi ile ısıtılırlar. Taze at gübresi ile hazırlanan bir sıcak yastıkta her 15 cm de bir üzeri bastırılmak suretiyle 60 cm kalınlığa ulaşıncaya kadar taze at gübresi konur.

TAZE AT GÜBRESİ KIZIŞMAYI SAĞLAR

Kızışmanın iyi olması için gerekirse süzgeçli kovalarla sulamada yapılır. Kızışma nedeniyle ilk gün yastıktaki sıcaklık 80°C ye kadar ulaşabilir. Bir hafta sonra yastığın sıcaklığı normal ekim sıcaklığına ulaşır. Taze at gübresi temin etme olanağımız yoksa bu 60 cm lik kısım toprak ile doldurulur ve her yıl bellenerek kabartılır.

HARÇ NASIL HAZIRLANIR?

Bu 60 cm lik taze at gübresi veya toprak tabakasının üzerine 10 cm kalınlığında bir harç tabakası konur. Yastıklarda kullanılan harçlar değişik oranlarda hazırlanabilir. Genellikle 1/3 elenmiş eski gübre 1/3 elenmiş toprak 1/3 ince dere kumundan hazırlanmış bir karışım olabildiği gibi yarısı elenmiş yanmış gübre 1/4 ü elenmiş toprak ve 1/4'ü de dere kumu veya kum miktarının yarısı torf ile tamamlanabilir.

HARÇ İLAÇLANIR

Kullanılan harcın mutlak suretle sterilize edilmesi gerekir. Aksi taktirde yastıkta üretilen narin fide boğazlarında nem ve sıcaklığın yardımıyla gelişen mikroorganizmalar fidelerin çürümesine neden olmaktadır. Yapılan sterilizasyon sayesinde topraktaki zararlı mantarlar bakteriler ve hatta yabancı ot tohumları ile böceklerde yok edilir. Sterilizasyon kimyevi maddelerle örneğin Metil Bromid Formaldehit veya buharlamaile yapılabilir. Harcın konulması ile yastığın doldurulma işlemi tamamlanmış olur.

SAKSI VEYA TÜP İÇİNDE DE FİDE YETİŞTİRİLİR

Yastıklarda konan harca tohum ekildiği gibi içinde fide harcı bulunan saksı veya tüp tabir ettiğimiz naylon torbalara da tohum ekmek ve bunları boş yastığa yerleştirmek suretiyle de fide yetiştirilebilir.

TOHUM NE ZAMAN EKİLİR? Yastıklara tohum ekebilmek için harç sıcaklığının 20-30°C’ler arasında olması gerekir. Tohumlar 8-10-12 cm aralıklarla açılan çizgilere ekilirler ve tohumların üzeri 1 cm harç tabakası gelecek şekilde çizgilerin iki yandan kapatılması suretiyle örtülür. Tahta tokmaklarla hafifçe bastırılarak tohumların toprakla temasları sağlanır arkasından ince süzgeçli kovalarla bolca sulanır ve camlar kapatılır.

ÇİMLENME SICAKLIKLARI FARKLIDIR

Sebzelerin çimlenme sıcaklıkları türlere hatta çeşitlere göre farklılıklar göstermektedir. Örneğin karnabahar lahana Brüksel lahanasında çimlenme 5°C ye kadar düşük bir sıcaklıkta olabildiği gibi patlıcanda 19°C nin biberde 15°C nin domateste ise 10- 12°C nin üstünde olmalıdır. Bazı sebzeler çok yüksek ve çok düşük sıcaklığa toleranslı değildir. Örneğin pırasa 21-24°C üstünde ve 7°C nin altında iyi çimlenme göstermez. Diğer sebzelerin iyi bir çimlenme için istedikleri toprak sıcaklığı sınırı Oldukça dardır. Örneğin kerevizde en iyi çimlenme 10-19°C ler arasındadır. Birçok baş salata çeşidinin tohumları toprak sıcaklığı 20°C nin üstünde olduğunda çimlenmezler. Kıvırcık baş salata çeşitleri ise 29°C de bile iyi çimlenirler.

FİDELİKTE BAKIM ÇOK ÖNEMLİDİR

Sebze türlerine göre tohumlar 7-15 gün içinde çimlenirler. Fidelerin iyi bir gelişme gösterebilmeleri için tohum ekiminden itibaren bakımlarına çok dikkat ve özen gösterilmesi gerekmektedir. Fidelikte yapılacak bakım işleri arasında zamanında ve yeteri kadar hava koşullarına bağlı olarak sulama yabani otların ayıklanması havalandırma ile hastalık ve zararlılara karşı 10-15 günde bir Fungusit ve insektisitlerle ilaçlama gereklidir.

ŞAŞIRTMA FİDE KALİTESİNİ ARTIRIR

Fidelerde ilk hakiki yaprakların çıktığı devrelerde seyreltme yapılır ve kök boğazları sterilize edilmiş harçlarla doldurulur. Fidelerin 2-3 yapraklı oldukları devre şaşırtma için en uygun zamandır. Bu devreye çimlenmeden 10-14 gün sonra gelirler. Şaşırtma çağına gelmiş fideler ılık yastıklara naylon torbalara şaşırtılabildiği gibi 1-3 cm ara ile seyreltilerek ve boğazları harç ile doldurulmak suretiyle yerlerinde de bırakılabilirler.

ALIŞTIRMA NEDİR?

Fidelerin yastıklardan alınmadan önce dış koşullara alıştırılmaları gerekir. Yetiştirilme yerlerinde ne kadar dikkat edilirse edilsin fideler normale nazaran narin yapılıdır. Azışık fazla sıcak ve nemle beraber sık dikim fidelerin birden dış şartlara alışmasını zorlaştırır. Fidelerin fazla sarsılmadan ve dış koşullara kolayca uyum sağlayabilmeleri amacıyla fidelikte dikimden 7-10 gün önceden başlayarak önce üstleri örtülmez suları daha kısıtlı verilerek iyice pişkinleşmeleri sağlanır. Pişkinleştirme yapılırken fide düşük sıcaklıklara yavaş yavaş alıştırılır ve suyu kısıtlı verilerek fidenin kuvvetlendirilmesi sağlanır ancak hiç bir zaman gelişmesi durdurulmaz sadece düşük sıcaklık ve suyun azaltılmasıyla fidede gelişme yavaşlatılır.

FİDEYİ NASIL SÖKELİM?

Fideler ister topraklı ister topraksız olsun yastıklar 1 akşam önceden iyice sulanarak ertesi gün fidelerin kolayca çıkması sağlanır. Fidelerin tarladaki yerlerine dikilmesi bulutlu ve serin günlerde yapılır.
TARLAYA NASIL DİKELİM?
Topraksız fideler dikim için dikkatlice yerlerinden sökülerek bir kasa içerisine yerleştirilmeli ve dikilene kadar gölge bir yerde korunmalıdır. Dikimi yapacak işçi elindeki plantuvarla (dikim kazığı) işaretlenen yerdeki çukuru açmalı ve fideyi kökleri mümkün mertebe aşağıya doğru sarkacak şekilde deliğe yerleştirmeli ve ikinci bir hareketle plantuvarı deliğin yanına bastırarak toprağı fideye doğru itmelidir. Bundan amaç genç fidenin köklerinin toprakla iyice temasını sağlamaktır. Dikim sırasında fidenin kök boğazının ezilmemesine özen göstermelidir.

TOPRAKLI FİDE DİKELİM

Topraklı veya saksılı fidelerin dikimi için çapa kullanılır. Bu fidelerin dikimi daha çok vakit alır. Fideyi dikecek işçi saksıyı veya torbayı ters çevirerek fidenin gövdesini işaret ve orta parmakları arasına alarak saksıya veya torbaya hafifçe vurmak suretiyle fideyi toprağıyla birlikte alır ve açılan çukura oturtur. Dikimde dikkat edilecek husus toprağın topraklı fideyi iyice sarması boşluk kalmamasıdır.





Şekil1. Tüpte yetiştirilmiş dikime hazır domates fideleri.

TOPRAKLI FİDE BAZI AVANTAJLARA SAHİPTİR

Tüplü fidelerde işçiliğin fazla dikimin daha çok vakit almasına karşın dikimden sonra topraksız fidelerde görülen baygınlaşma görülmez tarla şartlarına uyma için sarsıntı geçirmezler ve böylece ürüne yatmaları da daha erken olur. Topraklı fidelerin köklerinde zararlanma olmadığından hastalıklara yakalanma oranları da azalır. Topraksız fidelere dikimden hemen sonra topraklı fidelere ise daha geç can suyu verilir.

CAN SUYU MUTLAKA VERİLİR

Köklerin toprakla iyice temas etmesi ve ilk gelişme devrelerinde çevrelerinde yeterince su bulabilmeleri bakımından can suyunun çok bol olarak verilmesi ve köklerin bulunduğu kısma kadar geçmesine özellikle dikkat edilmesi gerekir.

Fidelerin tarlaya taşınmasında fide kökünün topraklı olması ve kökünün topraktan çıkarma taşıma ve dikme sırasında en az zarar görmesi verim üzerine büyük etki yapar.

TARLAMIZA NE KADAR FİDE DİKELİM

Pratikte belli bir alan için gerekli fide sayısı aşağıdaki formül yardımıyla hesaplanır.

F = Alan

Sıra arası mesafe(cm) x Sıra üzeri mesafe(cm)

Örneğin sıra arası 75 sıra üzeri 50 cm mesafe üzerinden dikilecek bir fide için dekara sarfedilecek fide miktarı:

F= 10.000.000

75x50

F= 2666 dır.




-ALINTIDIR-
__________________
Heaven isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Etiketler
fidesi, sebze, yetiştiriciliği

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 02:40.


sevgi sözleri - termoform - thermoform
Powered by vBulletin® Version 3.8.6
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.3.0
Forumla+

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252