Edebiyat Tanzimat Döneminde Tiyatro
Forumla.Net Forum - Biz Bir Aileyiz  

Go Back   Forumla.Net Forum - Biz Bir Aileyiz > Eğitim & Öğretim > Ödev > Türkçe - Edebiyat

Rating , 9,5 out of 10 based on 388 ratings
Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 08 Şubat 2011, 13:11   #1 (permalink)
Kayıtlı Üye
 
reredan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 29 Ağustos 2010
Nerden: izmir
Mesajlar: 2.116
Tesekkür: 453
232
Tecrübe Puanı: 31
reredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond reputereredan has a reputation beyond repute
reredan - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart Edebiyat Tanzimat Döneminde Tiyatro

Edebiyat Tanzimat Döneminde Tiyatro


TANZİMAT DÖNEMİ TİYATROSU
Türkiyede Karagöz, orta oyunu, meddah gibi geleneksel oyunlar dışında, Batılı tiyatro geleneği çeviri ve adaptasyonlarla Tanzimat döneminde başlar Batılı anlamda tiyatro eserlerinin yazımı da Tanzimat'ın ilânından sonra başlar. Bununla birlikte, Tanzimat öncesinde de İstanbul'da bir tiyatro yaşamı vardır. III. Selim döneminde sarayın içine ve İstanbul'un çeşitli yerlerine tiyatro binaları yaptırılır. .


1860!lı yıllarda Hoca Naum ve Güllü Agop gibi tiyatro adamları Osmanlı tiyatrosunun kurulmasında öncülük ederler. Özellikle Güllü Agop 1869’da ilk yarı resmi tiyatro olan Gedikpaşa Tiyatrosunu kurarak birçok oyunu sahneye koyar.

Ancak bunların hepsi yabancı tiyatro kumpanyacıların azınlıklara yönelik temsilleridir.

Kavuklu Hamdi gibi tiyatro adamlarımız bu oyunların Türk Tiyatrosunun önünü kestiğini düşünerek batılı tiyatroyla geleneksel ortaoyunu özelliklerinin birleşmesiyle oluşan Tulüat Titatrosunu kurarlar.
Kavuklu Hamdi
Batılı anlamda ilk yerli tiyatro eserimiz, Şinasi'nin 1859 yılında yazdığı Şair Evlenmesi'dir. Bir perdelik komedi olan bu eser, 1860 yılında Tercümân-ı Ahvâl gazetesinde bölüm bölüm yayımlanır. Ancak bu eserden önce yazılmış iki tiyatro eserimiz daha vardır. Bunlardan biri 1800'lü yıllarda yazıldığı sanılan "Vak'ayi-i Acibe ve Havadis-i Garibe-i Keşfger Ahmet" (Pabuççu Ahmet'in Garip Vak'aları ve Sergüzeştleri) adlı eserdir. Bu eser 1956 yılında Prof. Fahir İz tarafından Viyana Millî Kütüphanesinde bulunmuştur. İskerleç adında bir yazara ait olan eser üç perdelik bir komedidir.

Diğer eser ise Hayrullah Efendinin 1844'te yazdığı "Hikâye-i İbrahim Paşa ve İbrahim Gülşenî"dir. Bu da dört perdelik acıklı bir dramdır.

Her iki eserin varlıkları geç öğrenildiği için Şair Evlenmesi ilk tiyatro eserimiz kabul edilir.
Şinasi'den sonra Ali Haydar "Sergüzeşt-i Perviz" ve "İkinci Ersas" adlı manzum oyunlarını yazar. Bu oyunlar, teknik zayıflıklar içeren trajedilerdir. “Sergüzeşt-i Perviz “ ilk tragedya örneği aynı zamanda Türk Edebiyatında ilk manzum tiyatrodur.

Edebiyat yolu ile toplumu aydınlatmayı amaçlayan Tanzimat Dönemi sanatçıları, düşüncelerini topluma aktarmada en etkili araç olarak tiyatroyu görürler. “ Tiyatronun ahlak bakımından hizmeti gazete ve kitaplardan daha fazla olduğuna inanan Namık Kemal: dram özelliği taşıyan yapıtlarında Yurt sevgisi ve aile kavramları gibi toplumsal ve tarihsel konuları işlemiştir. Gülnihâl, Vatan yahut Silistre, Akif Bey, Kara Bela, Zavallı Çocuk gibi oyunları bu türün en güzel örnekleridir
Namık Kemal'in Vatan Yahut Silistre adlı oyununun sahnelenişi sırasında ve oyun sahnelendikten sonra halkın, Abdülaziz aleyhine ve Şehzade Murat lehine yaptığı gösteriler Namık Kemal'in Magosa'ya, Ahmet Mithat Efendi ve Ebüzziya Tevfik'in Rodos'a sürülmelerine neden olmuştur
Ahmet Vefik Paşa, Bursa’da kurduğu tiyatroyla Moliere'den “ gibi çevirileri ve özellikle uyarlamaları ile tiyatro sanatına önemli katkılar sağlar.
Direktör Âli Bey, tiyatro eserleri yazdığı gibi, tiyatronun sanatsal yönüyle de ilgilenir. Yalnız, Padişah Abdülaziz'in Meşrutiyet'e karşı olması, meşrutiyet yanlısı olan tiyatrocuları olumsuz etkilemiştir.
Özellikle Tanzimat edebiyatının ikinci dönemin de Abdülhamit'in getirdiği sansür nedeniyle tiyatro alanında bir durgunluk görülür Tiyatroya büyük hizmetleri olan Ahmet Vefik Paşa görevden alınır. Ahmet Mithat’ın “Çerkez Özdenler “ adlı oyununun temsili nedeniyle Güllü Agop’un Gedikpaşa’daki tiyatrosu II.Abdülhamit yönetimince yıktırılmıştır.( 1883 )
Bununla birlikteTanzimat Edebiyatının ikinci döneminde tiyatro geleneğinde bir değişim görülür. Özellikle Abdulhak Hamit Tarhan’ın etkisiyle milli tiyatro geleneği başlamış kişisel konularda okunmak için tiyatro yazılmıştır. Trajedi ve dram türlerinde eserler veren Abdulhak Hamit Tarhan Oyunlarının konularını Osmanlı, Arap Yunan – Makedonya tarihlerinden ya da düşsel olaylardan almıştır. Yerli oyunları işlediği “Macera-yı Aşk”, “Sabr u Sebat”, “ İçli Kız:” Yabancı konuları ve tarihi işlediği “Tarık”, “Nesteren”, “Zeynep”, “Finten” “ Eşber” adlı eserleriyle türün en iyi örneklerini vermiştir.
Ayrıca Ahmet Mithat Efendi, Ebüzziya Tevfik, Şemsettin Sami, Manastırlı Rıfat gibi yazarlarımız tiyatro türünde eser verirler. Tanzimat'ın ikinci döneminde Recaîzade Mahmut Ekrem, başarılı sayılan tiyatro eserleri yazar . Recaizade Mahmut Erkemin yazmış olduğu “Afife Anjelik ise bazı yazarlarca ilk dram örneği sayılmaktadır.


TANZİMAT TİYATROSUNUN ÖZELLİKLERİ
1 - Modern almamda tiyatro örnekleri bu dönemde yazılır Özellikle birinci dönem Tanzimat Edebiyatında tiyatro büyük gelişme gösteriri.
2 – Çok sayıda yabancı oyun çeviri ve adaptasyon yoluyla Türk Edebiyatına kazandırılır.
3 – İlk terli tiyatro bu dönemde yazılır.
4 - Birinci dönemde eserler sahnelenmek için, ikici dönemde okunmak için yazılır.
5 – Bütün Tanzimat Dönemi sanatçıları tiyatroyu eğlenme olduğu kadar eğitme aracı olarak kabul etmede birleşir.
6 - Tanzimat dönemi sanatçıları, düşüncelerini topluma aktarmada en etkili araç olarak tiyatroyu görürler
7 - Tanzimat sanatçıları tiyatroda toplumu eğitmeyi amaçladıkları için Konularını toplumsal yaşamdan, geleneklerden , ve tarihten almış; vatan, millet, yurtseverlik temaları işlenir
8 – Tiyatronun halka seslenen, ve konuşmaya dayanan bir tür olduğunu düşünerek konuşma her kesimin anlayabileceği bir konuşma dili kullanmışlardır.
9 - Çevirilerden uyarlamalara, klasisizmden romantizme geçilirken komediyle dram arası anlatı görülür.
__________________
reredan isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Digg this Post!Add Post to del.icio.usBookmark Post in TechnoratiFurl this Post!
Alıntı ile Cevapla
reredan Kullanicisina Bu Mesaji Için Tesekkür Edenler:
kıvırcıkemine (14 Şubat 2011)

sponsor

Powered by vBulletin® Version 3.8.6
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.3.0
Forumla+
güzel sözler - Aşk Sözleri - şarkı sözleri